Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΒΙΒΛΙΟ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΒΙΒΛΙΟ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Σάββατο 29 Μαρτίου 2014

Άγγελος Τερζάκης : «Ο κόσμος, αν σωθεί, θα το χρωστάει στο βιβλίο…»

Από το βιβλίο Ταραγμένες ψυχές
 Οι Εκδόσεις των Φίλων, Αθήνα 1993, σσ. 155-156

 «Η μεγαλύτερη αρετή του βιβλίου είναι ότι σου προτείνει έναν πόλεμο έντιμο: Διαλέγεις τα βιβλία που θέλεις· μόνα τους εκείνα, όταν διαθέτεις ηθική υγεία, σε παρακινούν, κι’ άθελά τους ακόμα, να διαβάσεις άλλα, αντίθετα, για να μορφώσεις γνώμη, να συγκρίνεις, να διαφωτιστείς, να επιβεβαιώσεις την προσωπική σου αυτοτέλεια, να μη γίνεις ετερόφωτος, ετεροκίνητος. Έτσι, με το ένα βιβλίο ν’ ανασκευάζει ή να πολεμάει τ’ άλλο, όλα μαζί σε γυμνάζουν στη διαδικασία του διαλόγου, όπου κανένας δεν ρητορεύει από «θέσεως ισχύος», γιατί εδώ την αυθεντία, όταν κι’ όπου υπάρχει, με τρόπο πάντως ελέγξιμο, δεν την περιφρουρεί καμιά αστυνομική δύναμη. Δικαίωμά σου να κρίνεις και τους μέγιστους, υπό προσωπική σου ευθύνη.
     »Μ’ αυτή την έννοια και μόνο — δηλαδή με την υψηλότερη — μπορεί κανένας να μιλάει, όπως συνηθίζεται, για «δημοκρατία των Γραμμάτων». ∆εν είναι καθεστώς ακέφαλο: οι άριστοι διαλάμπουν, και σε κλίμακα διεθνή. Αλλά δεν σε υποχρεώνει, δηλαδή δεν σε υποτάσσει, κανένας τους.
     »Η αρετή τούτη γίνεται εντονότερα αισθητή σε καιρούς πολιτικά σκοτεινούς ή ισκιωμένους, όταν τα μαζικά μέσα επικοινωνίας μπαίνουν αυθωρεί στην υπηρεσία του σατραπισμού. Το βιβλίο τότε, ως ελεύθερη έκφραση ιδεών, ή απαγορεύεται — κι αυτό γίνεται τότε πανηγυρική εκδήλωση αδυναμίας των κρατούντων — ή απομένει μόνο του να διασώζει την αξιοπρέπεια των συνειδήσεων. Τα μέσα μαζικής επικοινωνίας τού στήνουν πολιορκία στενή, για να το παραμερίσουν, να το υποκαταστήσουν. Όταν το πετυχαίνουν, αυτό πληρώνεται πανάκριβα από τον άνθρωπο, με αντίτιμο το αυτεξούσιό του.  ∆οκιμάστε όμως να χρησιμοποιήσετε το βιβλίο ως μέσο προπαγάνδας: Αναδίνει αμέσως μιαν αποφορά σ’ ακτίνα μακρύτατη, ειδοποιεί. Είναι, θα έλεγε κανένας, μαγική, ακατάλυτη, η ζώνη που περιβάλλει την αγνότητα του βιβλίου.
   
»Υπάρχουν σοβαροί λόγοι να πιστεύουμε πως ο πολιτισμός μας έχει παρεκκλίνει, αν δεν έχει πάρει ολότελα στραβό δρόμο κάτω από την επίδραση σκοτεινών εκμεταλλευτών. Μόνη ελπίδα να διορθωθεί η πορεία του, όσο θα είναι ακόμα καιρός, το βιβλίο. Ο Βολταίρος είχε πει κάποτε πως τον κόσμο τον κυβερνάνε τα βιβλία. Σήμερα πρέπει ένας άλλος λόγος, ακόμα πιο κρίσιμος, να ειπωθεί: Πως ο κόσμος, αν σωθεί, θα το χρωστάει στο βιβλίο. Γιατί αυτό το γκόλφι της ανθρωπιάς έχει τη δύναμη να ξορκίζει τα δαιμόνια, να εξυγιαίνει την ατμόσφαιρα, να οπλίζει τη λυτρωτική φαντασία, να ξυπνάει την αυτογνωσία, ν’ ανάβει το μάτι, να στυλώνει το φρόνημα, να ψυχώνει το χέρι. Η μάχη του ανθρώπου δεν θα χαθεί ενόσω θα υπάρχει καταφυγή του Λόγου, το βιβλίο.»
΄Αγγελος Τερζάκης[1]


[1]  http://www.biblionet.gr/author/3445

πηγή: http://lotypetrovits.blogspot.gr/2013/04/blog-post_30.html

Κυριακή 13 Οκτωβρίου 2013

Παρουσίαση του νέου βιβλίου της Άλκης Ζέη, Με μολύβι φάμπερ νούμερο δύο, στο Goethe-Institut Athen (Ομήρου 14-16), 14/10/2013, στις 8 μ.μ.

Οι εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ σας προσκαλούν
στην παρουσίαση του νέου βιβλίου
της Άλκης Ζέη
τη Δευτέρα, 14 Οκτωβρίου 2013, στις 8 μ.μ.,
στην αίθουσα εκδηλώσεων του Goethe-Institut Athen
(Ομήρου 14-16, Αθήνα).
Για το βιβλίο θα μιλήσουν
η Αγγελική Βουλουμάνου, η Χριστίνα Ντουνιά,
η Μαρία Στασινοπούλου και ο Παύλος Τσίμας.
Αποσπάσματα από το βιβλίο διαβάζουν οι ηθοποιοί Ρένη Πιττακή και Σοφία Κόκκαλη.
ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΟΥ GOETHE INSTITUT

Δευτέρα 26 Αυγούστου 2013

Το φθινόπωρο γυρίζουμε σελίδες, Επιμ.: Πάρη Σπίνου

Μπορεί το αλάτι να μην έφυγε από τα βιβλία των διακοπών μας, όμως οι εκδοτικοί οίκοι βάζουν μπρος τις μηχανές τους για τη φθινοπωρινή περίοδο. Ασφαλώς η οικονομική κρίση έχει μειώσει και την παραγωγή και την κατανάλωση, η ανεπαρκής χρηματική ρευστότητα είναι τροχοπέδη και τα παζάρια βιβλίων αποτελούν το καινούργιο φαινόμενο με αρνητικές και θετικές προεκτάσεις.
Ετσι, αρκετά κουμπωμένοι, οι εκδότες ίσως επιφυλάσονται για μεγαλύτερη εξόρμηση τα Χριστούγεννα. Ωστόσο, από τις προθήκες των βιβλιοπωλείων δεν θα λείψουν τα τελευταία, πολυαναμενόμενα μυθιστορήματα των Τζ. Μ. Κουτσί, Ιαν ΜακΓιούαν, Τζόναθαν Κόου, Ζέιντι Σμιθ, αλλά και παλαιότερα των Ζοζέ Σαραμάγκου, Μο Γιαν, Πολ Οστερ, Τζούλιαν Μπαρνς, Χαρούκι Μουρακάμι, που βγαίνουν στα ελληνικά για πρώτη φορά. Από τους Ελληνες συγγραφείς επιστρέφουν με φρέσκια δουλειά οι Αλκη Ζέη, Χρήστος Χωμενίδης, Ευγενία Φακίνου, Σώτη Τριανταφύλλου, Αύγουστος Κορτώ κ.ά.

ΞΕΝΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Ξεχωριστό εκδοτικό γεγονός αποτελεί η επανέκδοση των «Απάντων» του Χόρχε Λουίς Μπόρχες από τον «Πατάκη» (κυκλοφόρησαν στο παρελθόν από τα «Ελληνικά Γράμματα). Δύο μεταφραστές που ξέρουν πολύ καλά τον κορυφαίο συγγραφέα της Αργεντινής, ο Αχιλλέας Κυριακίδης (τα πεζά) και ο Δημήτρης Καλοκύρης (τα ποιήματα), έχουν φέρει εις πέρας το εγχείρημα. Αναμένεται όμως και το εμβληματικό έργο του Βασίλι Γκρόσμαν «Ζωή και πεπρωμένο», πανόραμα της σοβιετικής κοινωνίας κατά τη διάρκεια του Β” Παγκοσμίου Πολέμου, σε μετάφραση Γιώργου Μπλάνα (Γκοβόστης).

• Ο Αρθουρ Μίλερ έμεινε στην Ιστορία για τα θεατρικά του έργα (ασφαλώς και για τη σχέση του με τη Μέριλιν Μονρόε), ωστόσο ασχολήθηκε και με την πεζογραφία. Τα σπουδαιότερα από τα διηγήματά του συγκεντρώθηκαν σε έναν τόμο με τίτλο «Παρουσία» (Καστανιώτης, μετ. Αύγουστος Κορτώ).

• Το πολυαναμενόμενο, τελευταίο μυθιστόρημα του νομπελίστα Τζ. Μ. Κουτσί «Η παιδική ηλικία του Ιησού» παραδίδεται από τις εκδόσεις Μεταίχμιο σε μετάφραση Κατερίνας Σχινά. Κεντρικός ήρωας ένα ιδιαίτερα ευφυές, ενορατικό παιδί, που αναδεικνύεται Μεσσίας μιας καινούργιας ζωής σε μια ιδιόμορφη κοινότητα. Συναρπαστική αλληγορία για τη μετανάστευση, την ατομική ταυτότητα και το κοινωνικό καλό, με φιλοσοφικές προεκτάσεις.

• Πανηγύριζαν στην τελευταία Διεθνή Εκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης οι θαυμαστές του Τζόναθαν Κόου όταν ανακοίνωσε το νέο του μυθιστόρημα «Expo 58». Με το γνωστό, έξυπνο ύφος του ο Βρετανός συγγραφέας μάς μεταφέρει στο Λονδίνο του 1958, σε μια παγκόσμια έκθεση που αντικατοπτρίζει το λαμπρό για την Ευρώπη μέλλον, το οποίο αποδεικνύεται απατηλό (Πόλις, μετ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου). Επίσης φρέσκο και γλυκόπικρο το «Ζαχαρωτό» του Ιαν ΜακΓιούαν, ο οποίος αφηγείται μια ιστορία κατασκοπίας στις αρχές της δεκαετίας του ’70 με γυναίκα ηρωίδα (Πατάκης, μετ. Κατερίνα Σχινά).

• Δύο σπουδαίες συγγραφείς, που τα μυθιστορήματά τους ήταν υποψήφια για Womens Prize for Literature, προτείνει το Μεταίχμιο. Τη Ζέιντι Σμιθ με το καινούργιο κοινωνικοπολιτικό, ιλαροτραγικό μυθιστόρημά της «Στην καρδιά της πόλης» (μετ. Ιωάννα Ηλιάδη) όπου αποτυπώνει τη σύγχρονη ζωή στο Λονδίνο μέσα από τα μάτια των ηρώων της. Κι ακόμα την Κέιτ Ατκινσον και το «Η ζωή μετά τη ζωή», όπου τίθεται το ερώτημα: Τι θα γινόταν αν είχες τη δυνατότητα να ζεις τη ζωή σου ξανά και ξανά μέχρι να μην έχεις κανένα λόγο για να μετανιώσεις; (μετ. Μυρσίνη Γκανά).

• Γράφτηκε αρκετά χρόνια πριν αλλά εκδόθηκε μετά θάνατον, όπως ήθελε ο ίδιος, ο οποίος χάρισε τα δικαιώματα του βιβλίου στη σύζυγό του. Πρόκειται για τον «Φεγγίτη» του Ζοζέ Σαραμάγκου, νεανικό έργο με επίκεντρο τις ιστορίες των ενοίκων μιας λαϊκής πολυκατοικίας και ενδιαφέρουσες ψυχαναλυτικού τύπου παρατηρήσεις (Καστανιώτης, μετ. Αθηνά Ψυλλιά).

• Μια νουβέλα-καμουφλαρισμένη αυτοβιογραφία, από τον πολιτικά μετριοπαθή Κινέζο νομπελίστα Μο Γιαν: «Αλλαγή». Οι πολιτικές και κοινωνικές αλλαγές στη χώρα του κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών σκιαγραφούνται μέσα από τις μικρές ιστορίες των απλών ανθρώπων (Αγρα, μετ. Παλμύρα Ισμυρίδου).

• Οι Αμερικανοί κριτικοί χαρακτήρισαν το καλύτερό του το μυθιστόρημα του 2009 του Πολ Οστερ «Αόρατος» που θα κυκλοφορήσει πρώτη φορά στα ελληνικά τον Οκτώβριο από το Μεταίχμιο σε μετάφραση Σπύρου Γιανναρά. Τρία πρόσωπα διηγούνται μια ιστορία αχαλίνωτης σεξουαλικής επιθυμίας και ασίγαστης αναζήτησης της δικαιοσύνης η οποία εξελίσσεται τόσο στον χρόνο, από το 1967 έως το 2007, όσο και στον χώρο, από τη Νέα Υόρκη, στο Παρίσι και την Καραϊβική.

• Για το τελευταίο του βιβλίο «Ο άχρωμος Τσουκούρου Ταζάκι» οι Γιαπωνέζοι έκαναν ουρές στα βιβλιοπωλεία, στα ελληνικά όμως θα έχουμε ένα παλαιότερο, του 2004, του Χαρούκι Μουρακάμι. Πρόκειται για το «Τις μικρές ώρες» (Ψυχογιός, μετ. Μαρία Αργυράκη), ένα υπνωτικό, μυσταγωγικό μυθιστόρημα με πρωταγωνίστριες δύο αδελφές, ένα μοντέλο σε λήθη η μία, φοιτήτρια η άλλη και ανθρώπους της νύχτας και του περιθωρίου.

• Αν όχι από τα καλύτερα του βραβευμένου με Μπούκερ, Αλαν Χόλινγκχερστ, σίγουρα διαφορετικό το πρόσφατο (2011) «Το παιδί του ξένου» είναι μια βουτιά στα βαθιά νερά της αγγλικής Ιστορίας με συνεχείς αναφορές στο σήμερα. Η ιστορία μιας οικογένειας και κυρίως ενός πολιτισμού που χάνεται, μεταμορφώνεται, εκδικείται.(Καστανιώτης, μετ. Αντώνης Καλοκύρης).

• «Πριν εκείνη με γνωρίσει», ένα μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς της δεκαετίας του ’80, κυκλοφορεί πρώτη φορά στα ελληνικά (Μεταίχμιο, μετ. Θωμάς Σκάσης). Οι θαυμαστές του Βρετανού μπουκερίστα θα ικανοποιηθούν και πάλι με τον λεπτό τρόπο και το χιούμορ με τον οποίο χειρίζεται το θέμα της ερωτικής ζήλιας.

• Οσο για τον Λοράν Γκοντέ, αυτή τη φορά ασχολείται με τον Μεγαλέξανδρο και την περιπέτεια της σορού του στο «Η στερνή συνοδεία» -δεν ξέρουμε αν συμπεριλαμβάνει και τις… Σέρρες (Μεταίχμιο, μετ. Κλερ Νεβέ, Εύη Σιούγγαρη).

• Ομως και οι λάτρεις του αστυνομικού δεν θα μείνουν παραπονεμένοι: «Ο Φαντομάς» του Τζο Νέσμπο, «Στον τάφου κάποιου άλλου» του Ιαν Ράνκιν, «Κυνηγός οστών» το τελευταίο της Πατρίτσια Κόρνγουελ (όλα από το Μεταίχμιο), «Νυχτερινός στόχος» του Ρικάρντο Πίλια, «Ο Μπουρνέτι και ο κακός οιωνός» από τη Αμερικανίδα βασίλισσα του νουάρ Ντόνα Λεόν (όλα από τον Καστανιώτη), «Σεληνιασμός» του Ζορζ Σιμενόν (Αγρα) κ.ά.

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Ανέκδοτος Γιάννης Ρίτσος αναμένεται από τον Κέδρο. Πρόκειται για το «Υπερώον», μια συλλογή που έγραψε πριν από τον θάνατό του, όπου ανακαλεί νεανικές αναμνήσεις.

• Ενα σπάνιο κείμενο από την Αγρα, σε συνεργασία με την Εστία: Ο Ανδρέας Εμπειρίκος σκύβει πάνω από το ιστορικό μυθιστόρημα, εμπνευσμένο από το Βυζάντιο «Ο Σέργιος και Βάκχος του Μ. Καραγάτση». Με προλόγους των Λεωνίδα Εμπειρίκου και Μαρίνας Καραγάτση και αποσπάσματα από το μυθιστόρημα.

• Τον Σεπτέμβριο εκδίδεται το αυτοβιογραφικό της Αλκης Ζέη «Με μολύβι φάμπερ νούμερο δύο», όπου αφηγείται την ιστορία των πρώτων 25 χρόνων της ζωής της, που διαμόρφωσαν τη μετέπειτα πορεία της (διανθίζεται με φωτογραφικό υλικό). Από τον ίδιο εκδοτικό οίκο, το Μεταίχμιο, αναμένεται και ο «μουσικός» Μάνος Ελευθερίου (στίχοι-ποιήματα) σε έναν συγκεντρωτικό τόμο: «Τα λόγια και τα χρόνια».

• Mε ένα μυθιστόρημα για τη συλλογικότητα και την αλληλεγγύη, ένα ταξίδι στο σκοτάδι αλλά και στο φως των καιρών μας, επιστρέφει η Ευγενία Φακίνου. Στους «Πλανόδιους θεριστές» (Καστανιώτης), μια νέα γυναίκα, άνεργη και έγκυος, καταφεύγει στην περιφέρεια, σε έναν τόπο παρακμής κι εκεί συναντά παράξενους ανθρώπους, έναν εκκεντρικό ομοφυλόφιλο, έναν παλιό αγωνιστή μεταλλωρύχο, μια γυναίκα έτοιμη να κάνει φόνο κι ένα ουρανοκατέβατο παιδάκι…

• Ο Χρήστος Χωμενίδης σκιαγραφεί μια ολόκληρη εποχή με κεντρικό πρόσωπο τη «Νίκη», τη μητέρα του, η οποία, ως κόρη του γραμματέα της Κ.Ε. του ΚΚΕ στον Μεσοπόλεμο, βρέθηκε εξ απαλών ονύχων στην τρομερή δίνη των γεγονότων. Ο δε Αύγουστος Κορτώ αφηγείται τη μυθιστορηματική βιογραφία της μητέρας του στο «Βιβλίο της Κατερίνας» (και τα δύο από τον Πατάκη).

• Ο Μιχάλης Φακίνος δημιουργεί καφκική ατμόσφαιρα στη «Λευκή ευθεία γραμμή» (Κέδρος). Η Σώτη Τριανταφύλλου με τις «Σπάνιες Γαίες» μάς μεταφέρει στη σταλινική Ρωσία. (Πατάκης) Ο Αλέξης Σταμάτης (προσωρινός τίτλος «Κάτω από έναν τέτοιο ήλιο», Καστανιώτης) αφηγείται την ιστορία μιας οικογένειας και ταυτόχρονα της ιστορία της Ελλάδας στη διάρκεια ενός αιώνα. Η μετάλλαξη της ανθρώπινης συμπεριφοράς, ο ευτελισμός των αξιών, η διαδικασία ηθικής και ιδεολογικής φθοράς μέσα από την οποία πέρασε η ελληνική κοινωνία για να φτάσει στην κρίση των ημερών μας.

• Δύο βραβευμένοι του Βορρά στο Μεταίχμιο: Ο Δραμινός Βασίλης Τσιαμπούσης ολοκλήρωσε το μυθιστόρημα με τον εύγλωττο τίτλο «Γαλάζια αγελάδα». Μην απορήσετε αν συναντήσετε στις σελίδες του τους Κωνσταντίνο Καραμανλή, Ευάγγελο Αβέρωφ, Κωνσταντίνο Μητσοτάκη και άλλα πρόσωπα της σύγχρονης Ιστορίας μας. Ο δε Βασίλης Τζανακάρης σκιαγραφεί ένα πρόσωπο που το περιβάλλει η αχλή του μύθου, τον Φώτη Γιαγκούλα: «Ο απέθαντος και άλλες ληστρικές ιστορίες», μια αιματοβαμμένη τοιχογραφία της Ελλάδας των χρόνων 1910-1936, με πρωταγωνιστές τους τελευταίους ληστές και λήσταρχους.

• Περιμένουμε ακόμα: «Η Αχνα» του Στρατή Χαβιαρά (Κίχλη), «Αλλάζει πουκάμισο το φίδι» του Κώστα Ακρίβου (Μεταίχμιο), «Μη μ’ αφήσεις να χαθώ» του Παύλου Κάγιου (Καστανιώτης), το αφήγημα του Κωστή Γκιμοσούλη «Δύο μήνες στην αποθήκη» (Καστανιώτης), τη συλλογή του Κώστα Καλφόπουλου «Καρρέ-Καρρέ και άλλα διηγήματα» (Αγρα) κ.ά.

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ΑΝΕΚΔΟΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

Ενα ανέκδοτο μέχρι σήμερα κείμενο της Ζακλίν ντε Ρομιγί με τίτλο «Τι πιστεύω» αναμένεται τον Σεπτέμβριο από τον «Πατάκη» σε μετάφραση Σώτης Τριανταφύλλου. Λίγα χρόνια μετά τα γεγονότα του Μάη του ’68, που έφερε στο προσκήνιο μια κοινωνική κρίση –στην παιδεία, στην κοινωνία, στις αξίες, στο χάσμα των γενεών– η μεγάλη προσωπικότητα των κλασικών σπουδών εξηγεί με σοφό και συνεκτικό τρόπο τις ραγδαίες αλλαγές του σύγχρονου κόσμου, διατυπώνοντας την πίστη της στον άνθρωπο και την ελευθερία. Επιχειρεί να μεταδώσει το «ελληνικό φως» με σκοπό την αλληλεγγύη μεταξύ των ανθρώπων και τον εμπλουτισμό του παρόντος μέσω του λαμπρού παρελθόντος.

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ΒΙΟΓΡΑΦΙΕΣ

Τον Νοέμβριο αναμένεται η συναρπαστική βιογραφία του Πάτρικ Λι Φέρμορ, ο οποίος συνέδεσε τη ζωή του με την Ελλάδα. Τον τόμο «Πάτρικ Λι Φέρμορ: Μια περιπέτεια» (Μεταίχμιο) υπογράφει η Αρτεμις Κούπερ, η οποία επίσης συνεργάστηκε με τον ίδιο στην έκδοση της αλληλογραφίας του και της συλλογής άρθρων. Ο αγγλικής και ιρλανδικής καταγωγής ταξιδιωτικός συγγραφέας, γνήσιος φιλέλληνας, αγάπησε τη Μάνη και συνέδεσε το όνομά του με την απαγωγή του στρατηγού Κράιπε.

• Ιδιαίτερα δημοφιλής στη χώρα μας και ο Ιταλός θεατρικός συγγραφέας, νομπελίστας Ντάριο Φο επέλεξε τη μορφή της συνέντευξης για να αυτοβιογραφηθεί. Στο βιβλίο «Ντάριο Φο. Ο κόσμος μου» (Καστανιώτης, μετ. από τα ιταλικά Ανταίος Χρυσοστομίδης) συνομιλεί με την Τζουζεπίνα Μανίν και ξεδιπλώνει με το γνωστό γλαφυρό του ύφος και με αρκετό χιούμορ τη ζωή του: από το χωριό του, που φιλοξενούσε σπουδαίους παραμυθάδες της Ιταλίας, ώς την υποψηφιότητά του για δήμαρχος του Μιλάνου σε ώριμη ηλικία, περνώντας μέσα από τις θεατρικές του καταβολές, τους αγώνες του ενάντια στη λογοκρισία, τις σχέσεις του με τη θρησκεία και την πολιτική.

Τρίτη 20 Αυγούστου 2013

Διεθνές Φεστιβάλ Βιβλίου του Εδιμβούργου. Συγγραφείς-περφόρμερ και η επιστροφή του ογκώδους μυθιστορήματος είναι οι νέες τάσεις στον χώρο του βιβλίου.

Διεθνές Φεστιβάλ Βιβλίου του Εδιμβούργου
Αύγουστος, Εδιμβούργο. Εκεί, στο Διεθνές Φεστιβάλ Βιβλίου του Εδιμβούργου, δίνουν κάθε χρόνο από το 1983 ετήσιο ραντεβού συγγραφείς, εκδότες, μεταφραστές, όλοι οι άνθρωποι του βιβλίου γενικά, αλλά και ηθοποιοί, μουσικοί και κάθε λογής καλλιτέχνες. Ο θεσμός κλείνει εφέτος 30 χρόνια λειτουργίας. Ξεκίνησε ως γιορτή του βιβλίου που διεξαγόταν δύο φορές τον χρόνο και εξελίχθηκε σε μείζον ετήσιο βιβλιακό γεγονός που καταλαμβάνει συνήθως τις τρεις τελευταίες εβδομάδες του Αυγούστου με πολλές παράλληλες εκδηλώσεις μέρα και νύχτα σε όλη την πόλη. Εκεί θα συναντήσει κανείς από την Τόνι Μόρισον των Νομπέλ ως την Τζ. Κ. Ρόουλινγκ των δισεκατομμυρίων δολαρίων, από τον πρώην αμερικανό αντιπρόεδρο και οικολόγο Αλ Γκορ ως την αυστραλή φεμινίστρια Ζερμέν Γκριρ, από εκεί πέρασαν ο Χάρολντ Πίντερ και η Σούζαν Σόνταγκ, εκεί βρέθηκαν εφέτος ο Τζον Μπάνβιλ, ο Κολμ Τόιμπιν, η Μπάρμπαρα Άτγουντ, οΣάλμαν Ράσντι, ο Ντέιβιντ Σεντάρις, ο Ίαν Ράνκιν, η Ρουθ Ρέντελ κ.ά.

Πιο χαλαρό από την απαιτητική και ανταγωνιστική Διεθνή Έκθεση Βιβλίου της Φρανκφούρτης, πιο «καλλιτεχνικό» από την επαγγελματική Διεθνή Έκθεση Βιβλίου του Λονδίνου, το φεστιβάλ σημαδοτοδεί το τέλος του καλοκαιριού και συνάμα το τέλος μιας εκδοτικής σεζόν, είναι ευκαιρία για διακοπές, για συγχρωτισμό, για συζητήσεις για τη λογοτεχνία, την κουλτούρα και την πολιτική, για αναγνώσεις και ανταλλαγή ιδεών σε μια ατμόσφαιρα δημιουργικής ραστώνης. Ένα μεγάλο πανηγύρι του βιβλίου χάρη στο οποίο το Εδιμβούργο κατέκτησε τον τίτλο της πρώτης Πόλης της Λογοτεχνίας της UNESCO το 2004.

Στο Διεθνές Φεστιβάλ Βιβλίου του Εδιμβούργου δεν περιμένουμε μεγάλες αποκαλύψεις για νέα βιβλία και εκδοτικές μετεγγραφές, ούτε για τις νέες τεχνολογίες που εισβάλλουν στον χώρο της εκδοτικής παραγωγής. Η διάρκειά του πριμοδοτεί τον παράγοντα άνθρωπος και τις συναντήσεις των συγγραφέων με τους αναγνώστες και προσφέρεται για κοινωνιολογικού τύπου παρατηρήσεις.

Ο συγγραφέας-περφόρμερ

Αυτό που προκύπτει μέχρι στιγμής από το εφετινό φεστιβάλ, που διεξάγεται από τις 10 ως τις 26 Αυγούστου και η επισκεψιμότητά του αναμένεται να ξεπεράσει τις 200.000 άτομα, είναι η ζήτηση για ένα νέο είδος δημιουργού, για τον συγγραφέα-περφόρμερ. Αυτό διαπιστώνουν οι διοργανωτές του φεστιβάλ, όπως γράφει ο βρετανικός Guardian, οι οποίοι βλέπουν ότι το κοινό είναι διατεθειμένο να πληρώσει εισιτήριο 23 στερλινών προκειμένου να ακούσει τον Ντέιβιντ Σεντάρις να μιλάει. Με την ίδια προθυμία πλήρωσε εισιτήριο για να ακούσει την Βαλ ΜακΝτέρμιντ, συγγραφέα μυθιστορημάτων μυστηρίου, και την εθνική ποιήτρια της Σκωτίας Λιζ Λόχεντ.

Ο κωμικός Τόμι Σέπαρντ, πρώην γενικός γραμματέας του Εργατικού Κόμματος της Σκωτίας, και υπεύθυνος για μια σειρά εκδηλώσεων στο εφετινό φεστιβάλ δίνει τη δική του ερμηνεία: «Η εποχή των πολιτικών συγκεντρώσεων και των διαμαρτυριών σιγά σιγά παρέρχεται και τη θέση της παίρνει η ανάγκη για δημόσιες ομιλίες που είναι εμβριθείς μεν, απολαυστικές δε». Η ΜακΝτέρμιντ υποστηρίζει ότι τη ζήτηση για τους συγγραφείς-περφόρμερ την έχουν προκαλέσει τα social media: «Έχει αυξηθεί η προσβασιμότητα των αναγνωστών στη ζωή των συγγραφέων μέσα από site όπως το Twitter, πράγμα που αυξάνει την περιέργειά τους να τους δουν και να τους ακούσουν από κοντά. Είναι κοινός τόπος πλέον: η καλλιέργεια μιας ασώματης ζωής στον εικονικό χώρο συνοδεύεται από την αυξανόμενη επιθυμία για περισσότερη πρόσωπο με πρόσωπο ζωντανή επαφή σε θέατρα, συνέδρια, φεστιβάλ κτλ.»


Η επιστροφή του πολυσέλιδου μυθιστορήματος

Τα βιβλία που συζητήθηκαν πολύ στο εφετινό φεστιβάλ ήταν το ογκώδες μυθιστόρημα του Ντέιβιντ Πις Red or Dead (Faber and Faber, 720 σελίδες) και τα ακόμη ογκωδέστερα μυθιστορήματα και υποψήφια για το εφετινό Μπούκερ The Luminaries (Little, Brown and Company, 832 σελίδες) της Έλινορ Κάτον και το πολιτικό θρίλερ του Ρίτσαρντ ΧάουζThe Kills (Picador, 1002 σελίδες). Μυθιστορήματα πολυσέλιδα, όχι όμως πλαδαρά και άμοιρα λογοτεχνικών αξιώσεων τύπου «ροζ λογοτεχνίας» και θρίλερ της σειράς, αλλά κείμενα απαιτητικά που φλερτάρουν με την πρωτοποριακή γραφή.

Ποια είναι η εξήγηση για την επιστροφή στο πολυσέλιδο μυθιστόρημα α λα 18ο και 19ο αιώνα; Η οικονομική ύφεση, υποστήριξαν ορισμένοι, η οποία, όπως έχει δείξει η Ιστορία, ευνοεί συνήθως το εντυπωσιακό θέαμα και θέματα που κάνουν το μυαλό μας να ξεφεύγει και όχι την ενδοσκόπηση, όπως για παράδειγμα οι λαμπερές χολιγουντιανές κινηματογραφικές παραγωγές της δεκαετίας του 1930, την εποχή της Μεγάλης Ύφεσης. Και το μεγάλο σύνθετο μυθιστόρημα είναι ένας τύπος θεάματος.

Μια άλλη ερμηνεία ήταν ότι τα ογκώδη βιβλία λογοτεχνίας -βεβαίως μιλάμε για μυθιστορήματα- ανεβάζουν την αυτοπεποίθηση του αναγνώστη καθώς αισθάνεται ότι έχει εκπληρώσει έναν άθλο καταφέρνοντας να διαβάσει ένα μεγάλο βιβλίο - πράγμα σημαντικό στην εποχή μας που ο αναγνώστης έχει ανάγκη να νιώσει ότι ελέγχει κάτι στην καθημερινότητά του και ότι είναι ικανός για μικρά κατορθώματα!