Τα 14 κλασικά λογοτεχνικά βιβλία που πρέπει να έχεις διαβάσει στη ζωή σου... Περιμένουμε και τις δικές σας προτάσεις...

1. Μαντάμ Μποβαρύ - Γκυστάβ Φλωμπέρ 

Γράφτηκε το 1857 από τον αριστοτέχνη του γαλλικού ρεαλισμού, Φλωμπέρ. Η νέα, όμορφη και ευφάνταστη Έμμα Μποβαρύ πλήττει στο γάμο της και ασφυκτιά στο μικροαστικό περιβάλλον της επαρχίας. Βρίσκει καταφύγιο στη ρομαντική λογοτεχνία, τις πολυτέλειες και τις αδιέξοδες ρομαντικές περιπέτειες.

2. Το υπόγειο - Φιοντόρ Ντοστογιέφκσκι

Μυθιστόρημα - σταθμός στην παγκόσμια λογοτεχνία αλλά και στη βιβλιογραφία του Ντοστογιέφσκι, όχι μόνο για τον τρόπο αφήγησης, αλλά κυρίως, για τα κεφαλαιώδη πανανθρώπινα ζητήματα που θίγονται στις σελίδες του. Θέματα, στα οποία ο συγγραφέας θα επιστρέψει στα επόμενα έργα του, που θα τον καθιερώσουν πλέον ως έναν από τους κορυφαίους λογοτέχνες όλων των εποχών.

 

3. Οδυσσέας- Τζέιμς Τζόυς

Ο Λεοπόλδος Μπλουμ, ένας απλός Δουβλινέζος, ξυπνάει το πρωί και φεύγει, όπως κάθε μέρα, για τη δουλειά του. Οι δραστηριότητές του όμως δεν του επιτρέπουν να επιστρέψει σπίτι του, μέχρι το επόμενο πρωί. Η δράση του μυθιστορήματος είναι ελάχιστη, η τεχνική του "εσωτερικού μονολόγου" όμως που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας,  σκιαγραφεί με λεπτομέρεια το φάσμα των σχέσεων του ήρωα.

4. H Πτώση - Αλμπέρ Καμύ

Ένα από τα κορυφαία έργα του Καμύ. Κείμενο λιτό αλλά πλούσιο σε νόημα και εκφραστικά μέσα, που μεταφέρει με επιτυχία στον αναγνώστη την αγωνία και τη φρίκη που βιώνει ο πρωταγωνιστής.

5. Ανιαρή ζωή - Άντον Τσέχωφ

Είναι σίγουρα η καλύτερη εισαγωγή στα έργα του Τσέχοφ, αφού εδώ θα βρεις όλες τις θεατρικές και αφηγηματικές τεχνικές του μεγάλου δραματουργού. Ο Νικολάι Στεπάνοβιτς, επιτυχημένος καθηγητής στο πανεπιστήμιο, έχει πλήρως αποτυχημένη οικογενειακή και προσωπική ζωή. Η αδιαφορία για την αληθινή ζωή, η απουσία νοήματος στην καθημερινότητά του τον οδηγούν σε πρόωρο θάνατο. Λίγο πριν πεθάνει συλλογίζεται από την αρχή το νόημα της ζωής. Το νόημα που υπήρχε ανέκαθεν δίπλα του, αλλά ουδέποτε συνειδητοποίησε τη ζωογόνο δύναμή του.

 

6. Η φόνισσα - Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

Από τα πιο πολυδιαβασμένα μυθιστορήματα της ελληνικής λογοτεχνίας, που έχει μεταφραστεί μάλιστα σε πολλές άλλες γλώσσες. Πρωταγωνίστρια η Φραγκογιαννού, η "Φόνισσα", κατ' άλλους κοινή εγκληματίας, κατ' άλλους τραγική φιγούρα, θύμα των κοινωνικών στερεοτύπων και κατ' άλλους διεστραμμένος νους, σκοτώνει τα κορίτσια "για να τα απαλλάξει από τα βάσανά τους".

7. Ο ζητιάνος - Ανδρέας Καρκαβίτσας

Η ανατομία της ψυχής ενός γέρου ζητιάνου που φτάνει περιπλανώμενος σε ένα φτωχό χωριό της Θεσσαλίας, έχοντας μαζί του ένα μισοπαράλυτο παιδί, το  οποίο επιδεικνύει για να "κερδίσει" την ελεημοσύνη των χωρικών. Ο ζητιάνος προσπαθεί να εκμεταλλευτεί την αφέλεια των γυναικών του χωριού, που πιστεύουν στα ξόρκια και τα μαγικά βότανα. Όμως, κάποια στιγμή έρχεται σε σύγκρουση με τον ισχυρό άνδρα του χωριού, με φόντο τη ζοφερή εικόνα της ζωής των κολίγων στα χωριά του θεσσαλικού κάμπου, που μόλις έχουν απελευθερωθεί από τον τουρκικό ζυγό.

8. Η κουζίνα - Εμίλ Ζολά

Ένα απολαυστικό ψυχογράφημα της υποκριτικής αστικής κοινωνίας, με κεντρικά θέματα τη μοιχεία στην αστική τάξη, την αηδιαστική υποκρισία και την απύθμενη ανοησία των αξιοσέβαστων αστών. Ο Ζολά διεισδύει από τα κοσμικά σαλόνια των "ευγενών" αστών στον ανήθικο και συγκαλυμμένο υπόνομο της Κουζίνας τους.

9. Χρυσός Σκαραβαίος - Έντγκαρ Άλαν Πόε

Μια σύντομη ιστορία που καθιέρωσε τον Πόε στην αμερικανική λογοτεχνία. Οι αναλυτές του ισχυρίζονται ότι πρόκειται για μια κρυπτογραφημένη διαδικασία αυτοανάλυσης, που, όσο προχωρά το διήγημα, τόσο περισσότερα στοιχεία αποκαλύπτονται.

 

11. Άννα Καρένινα - Λέων Τολστόι

Χωρίς αμφιβολία, ένα από τα σπουδαιότερα μυθιστορήματα του 19ου αιώνα: ένας εμβριθής και σύνθετος στοχασμός γύρω από την απιστία και τον έρωτα, με φόντο την αυτοκρατορική Ρωσία. Έχει θεωρηθεί η πνευματική αυτοβιογραφία του Τολστόι γεγονός που του προσθέτει ακόμα μεγαλύτερο ενδιαφέρον.

 

12. Η ζωή εν τάφω - Στράτης Μυριβήλης

Ένα αντιπολεμικό μυθιστόρημα (το πρώτο του Στράτη Μυριβήλη) με τη μορφή ημερολογίου, επικό, ρεαλιστικό, αλλά και λυρικό, που άρχισε να σχεδιάζει ο συγγραφέας όταν βρισκόταν στα χαρακώματα του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου.

 

13. Η ζωή ενός άχρηστου ανθρώπου - Μαξίμ Γκόργκι

"Το θέμα μου", όπως έχει γράψει ο ίδιος ο συγγραφέας,  "είναι η ψυχολογία του χαφιέ, μια συνηθισμένη ψυχολογία ενός τρομαγμένου Ρώσου, που ζούσε με το φόβο. Γράφτηκε σύμφωνα με την αφήγηση του ήρωα, που υπηρέτησε σ' ένα τμήμα της Οχράνα και τις αυτοβιογραφικές σημειώσεις ενός συναδέλφου του".

14. Η τιμή και το χρήμα - Κωνσταντίνος Θεοτόκης

Αριστουργηματική ανατομία της ελληνικής κοινωνίας, λίγα χρόνια πριν από τους Βαλκανικούς πολέμους, με κεντρικό θέμα τις αντιθέσεις τιμή - χρήμα,  έρωτας - κοινωνική υπόληψη, που συνοψίζεται στη φράση "Ανάθεμά τα τα τάλαρα!", που επαναλαμβάνεται σταθερά από τη Ρήνη και τον Αντρέα, το ζευγάρι που πρωταγωνιστεί στη νουβέλα. Με άψογο χειρισμό της τεχνοτροπίας του ρεαλισμού, ο Θεοτόκης προβάλλει την κοινωνική αδικία, τη διαφθορά και την εξάρτηση των ανθρώπων από το χρήμα.

Πηγή: http://www.cosmo.gr/Entertainment/Vivlia/afieromata-vivlia/ta-14-klasika-logotexnika-vivlia-poy-prepei-na-exeis-diavasei-sth-zwh-soy.1745240.html

Α. Σικελιανός, Γιατί βαθιά μου δόξασα

Γιατί βαθιά μου δόξασα και πίστεψα τη γη

και στη φυγή δεν άπλωσα τα μυστικά φτερά μου,
μα ολάκερον ερίζωσα το νου μου στη σιγή,
να που και πάλι αναπηδά στη δίψα μου η πηγή,
πηγή ζωής, χορευτική πηγή, πηγή χαρά μου...

Γιατί ποτέ δε λόγιασα το πότε και το πώς,
μα εβύθισα τη σκέψη μου μέσα στην πάσαν ώρα,
σα μέσα της να κρύβονταν ο αμέτρητος σκοπός,
νά τώρα που, ή καλοκαιριά τριγύρα μου είτε μπόρα,
λάμπ' η στιγμή ολοστρόγγυλη στο νου μου σαν οπώρα,
βρέχει απ' τα βάθη τ' ουρανού και μέσα μου ο καρπός!...

Γιατί δεν είπα: «εδώ η ζωή αρχίζει, εδώ τελειώνει...»
μα «αν είν' η μέρα βροχερή, σέρνει πιο πλούσιο φως...
μα κι ο σεισμός βαθύτερη τη χτίση θεμελιώνει,
τι ο ζωντανός παλμός της γης που πλάθει είναι κρυφός...»
νά που, ό,τι στάθη εφήμερο, σα σύγνεφο αναλιώνει,
νά που ο μέγας Θάνατος μου γίνηκε αδερφός!...

Κ.Π.Καβάφης, Από υαλί χρωματιστό

Πολύ με συγκινεί μια λεπτομέρεια στην στέψιν, εν Βλαχέρναις, του Ιωάννη Καντακουζηνού και της Ειρήνης Aνδρονίκου Aσάν. Όπως δεν είχαν παρά λίγους πολυτίμους λίθους (του ταλαιπώρου κράτους μας ήταν μεγάλ’ η πτώχεια) φόρεσαν τεχνητούς.  Ένα σωρό κομμάτια από υαλί, κόκκινα, πράσινα ή γαλάζια. Τίποτε το ταπεινόν ή το αναξιοπρεπές δεν έχουν κατ’ εμέ τα κομματάκια αυτά από υαλί χρωματιστό. Μοιάζουνε τουναντίον σαν μια διαμαρτυρία θλιβερή κατά της άδικης κακομοιριάς των στεφομένων. Είναι τα σύμβολα του τι ήρμοζε να έχουν, του τι εξ άπαντος ήταν ορθόν να έχουν στην στέψι των ένας Κυρ Ιωάννης Καντακουζηνός, μια Κυρία Ειρήνη Aνδρονίκου Aσάν.

(Από τα Ποιήματα 1897-1933, Ίκαρος 1984)

Οδυσσέας Ελύτης, Ημερολόγιο ενός αθέατου Απριλίου [τελευταία ανάρτηση]

ΔΕΥΤΕΡΑ, 4 Μ 

ΔΥΟ ΠΟΝΤΟΥΣ πάνω από το έδαφος

έβλεπες, έστεκε το σπίτι κι έλαμπε σαν διαμαντικό

Πιο χαμηλά, μια λίμνη όλο άχνες ροζ

Ύστερα το Άγνωστο από συμπαγές άκαυστο φώσφορο
και πάρα πίσω «η Χώρα» που λεν «των Λωτοφάγων».

Έχω κάνει εργάτης εδώ σ' αυτά τα μέρη
χρόνους πολλούς κι απόμεινα με καμένα τα δάχτυλα
πάνω στην ώρα που ήθελα λιγάκι ακόμη
να δω από πέρα πως ανθίζουν τα νερά
και πως ανοίγουν, σιγοπερπατώντας, την ουρά 

             οι Παράδεισοι. 

ΔΕΥΤΕΡΑ, 4 Μ β

ΑΠΑΛΟΙ ΚΟΚΚΙΝΟΙ ΛΟΦΟΙ ακριβώς όπως μες στη ζωή μου.

Είναι τόση η ομοιότητα, που δεν ξέρω αν είναι αληθινή κείνη η
λευκή οπτασία του νέου που περνάει, κρατώντας ένα μικρό καράβι,
τους αιθέρες και μόλις αγγίζει τις κορυφές, ή απλώς εγώ έχω τόσο
πολύ αποξενωθεί από τις συγκινήσεις, που ξαναβρίσκει ο εξωτερικός 

κόσμος την ισορροπία του και την ομαλή του διάταξη. 

ΠΕΜΠΤΗ, 7 Μ

ΑΠΟ ΤΟ ΠΟΛΥ να μη σκέπτομαι τίποτα και να μη συγκινούμαι από τιποτα, ξεθάρρεψε ο χρόνος και μ' απόλυσε καταμεσής του Κρητικού πελάγους.
 
Έγινα χιλιάδων ετών και ήδη χρησιμοποιώ τη μινωική γραφή με
τόση άνεση που ο κόσμος απορεί και πιστεύει στο θαύμα. 

Το ευτύχημα είναι ότι δεν καταφέρνει να με διαβάσει.

-Όλα χάνονται. Του καθενός έρχεται η ώρα.

-Όλα μένουν. Εγώ φεύγω. Εσείς να δούμε τώρα.

Δημιουργικός αναστοχασμός ενός καβαφικού Οδυσσέα. Κείμενο της ΧΡΙΣΤΙΝΑΣ ΝΤΟΥΝΙΑ για τη συλλογή του ΤΙΤΟΥ ΠΑΤΡΙΚΙΟΥ «Σε βρίσκει η ποίηση», εκδ. Κίχλη, 2012 («The books᾽ journal» 31, Μάιος 2013).

Ο Τίτος Πατρίκιος, ένας από τους σημαντικότερους μεταπολεμικούς ποιητές, μάς έδωσε πρόσφατα ένα ακόμα βιβλίο, τολμηρό και ευθύβολο στη στόχευσή του. Τολμηρό επειδή ο Πατρίκος επιμένει ποιητικά χωρίς να επαναπαύεται στο σίγουρο κεφάλαιο ένός ήδη κατορθωμένου έργου και απευθύνεται στον αναγνώστη με μια εντυπωσιακή αμεσότητα. Πρόκειται στην ουσία για μια ποιητική σύνθεση που οργανώνεται κυρίως σε δύο άξονες: έναν προσωπικό, κάτι σαν απομνημονεύματα εσωτερικής περιπέτειας, και έναν ενδοποιητικό, όπου η ποίηση αναφέρεται στον εαυτό της διεκδικώντας την αυτονόμησή της από το ποιητικό υποκείμενο.
Τη σύνθεση απαρτίζουν εννέα ενότητες, που αριθμούνται με λατινικούς αριθμούς. Ο αριθμός εννέα, ο διανοητικότερος ή ο φιλοσοφικότερος αριθμός, ας θυμηθούμε και τις εννεάδες του Πλωτίνου, προέκυψε από ανάδειξη αναγκαίων σταθμών στην ποιητική και προσωπική περιπέτεια του Τίτου Πατρίκιου. Από μια παράξενη σύμπτωση το βιβλίο δημιουργήθηκε, σύμφωνα με τη μαρτυρία του ποιητή, στο διάστημα εννέα μηνών. Το έγραφε «πρωί, μεσημέρι, βράδυ και νύχτα», ένα διάστημα που παραπέμπει ευθέως στους μήνες της κυοφορίας του ανθρώπινου όντος και το τελείωσε όταν «δεν μπορούσε πια να μετακινήσει καμία λέξη», όταν το ολοκληρωμένο έργο έπρεπε να βγει στο φως.
Πιθανότατα πρόκειται για μια τυχαία σύμπτωση, που όμως μας επιτρέπει να σκεφτούμε ότι ο ποιητής αναβιώνει συμβολικά, σε συμπυκνωμένο χρόνο, τη συναρμογή του βίου του ως διαδικασία κυοφορίας και γέννησής του σε ένα παρόν μέσα στο οποίο αντικρύζει αυτό που έγινε, δηλαδή τη διπλή υπόσταση του ανθρώπου και του ποιητή. Η δευτεροπρόσωπη σύνταξη επιτρέπει την όσμωση του εγώ με το εσύ. Το ρητορικό εσύ του «εις εαυτόν» παραμένει σταθερό και επαναλαμβανόμενο, σαν να κρατάει το ίσο σε όλη την έκταση της ποιητικής σύνθεσης, που παρά την πρώτη εντύπωση της απλότητας, ισορροπεί αρμονικά πάνω σε μια καλοδουλεμένη κατασκευή.
Κατασκευή που οργανώνει αριστοτεχνικά μια σχεδόν τελετουργική επανάληψη ρητορικών τρόπων, παραπέμποντας σε ένα είδος λιτανείας (litanie). Η δομή της λιτανείας, με την εναρκτήρια λέξη «Εκεί» και την επαναλαμβανόμενη κατακλείδα ή επωδό: «Εκεί απάνω σε βρίσκει η ποίηση» τηρείται πιστά στις οχτώ ενότητες για να παραλλάξει στην ένατη. Στην τελευταία ενότητα το αρκτικό «Εκεί» αντικαθίσταται με το υποκείμενο «Η ποίηση», ενώ στην καταλείδα του ποιήματος η γνώριμη επωδός παραλλάσσει ως προς το αντικείμενό της.
Αλλά τι ακριβώς σημαίνει η φράση «σε βρίσκει»; Μια πρόχειρη ματιά στο λεξικό του Δημητράκου μας δίνει δέκα σημασιολογικές εκδοχές με πρώτη αυτή τής συνάντησης. Αν και αυτή η εκδοχή είναι η πιο ισχυρή στην ποιητική συλλογή του Πατρίκιου, η ανάγνωση αξιοποιεί συνδυαστικά όλες τις σημασίες σχηματίζοντας ένα πολυεδρικό κρύσταλλο στη φράση «σε βρίσκει η ποίηση». Έτσι, ανάλογα με την οπτική γωνία και την πλευρά στην οποία πέφτει το φως, αναδιατάσσονται και οργανώνονται σε ένα ανοιχτό σύνολο νοημάτων που επιτρέπουν πολλαπλές ερμηνευτικές προσεγγίσεις.
Γνωρίζοντας ότι απλοποιώ εξαιρετικά ένα σύνθετο εγχείρημα θα αναφερθώ στα εννέα μέρη της συλλογής για τα οποία θα επιχειρήσω να μιλήσω με βάση μια κατάταξη θεματική.

Ι. Οι περιπέτειες της ζωής.
«Εκεί που» είναι η αρχή του πρώτου στίχου της ενότητας και «Εκεί απάνω» η αρχή του τελευταίου. Οι στίχοι που παρεμβάλλονται συνήθως πάνε δυο -δυο σαν ζεύγη μιας αντίθεσης. «Πράγματα που πρώτη φορά αντικρίζεις - πράγματα χιλιοειπωμένα που έχουν πια περάσει». Ή ακόμα μια αντίθεση που ανιχνεύεται μέσα στον ίδιο στίχο: «για πράγματα σοβαρά ή ανόητα, που ρίσκαρες τη ζωή σου».
Μια συνθήκη αφενός πληρότητας, που καλύπτει όλη τη ζωή, τη διάρκεια του βίου και σου επιτρέπει να δεις και τη μεταβολή – κάτι που έλεγες δεν θα συμβεί και συμβαίνει- και την ανακάλυψη, το σχεδιασμό και την τύχη και αφετέρου μια συνθήκη απροσδιοριστίας. Έχουμε με άλλα λόγια εδώ έναν κατάλογο που δεν κλείνει. Παραμένει ανοιχτός τόσο με τις τρεις τελείες [...] πριν από την επωδό, όσο και με τον εμπλουτισμό του στα επόμενα μέρη.

ΙΙ. Απολογισμός και αυτογνωσία.
Το σχήμα των αντιθέσεων είναι η σταθερή μήτρα. Η συνθήκη της απροσδιοριστίας, η δύσκολη στάθμιση, η εγγενής συνύπαρξη ενός πράγματος με το αντίθετό του: «Τόσο αφέθηκες στις παρορμήσεις σου, τόσο τις δάμασες».

ΙΙΙ. Η συνύπαρξη, η συνάντηση με τον άλλον, η ηθική της συμβίωσης που είναι ταυτόχρονα μέριμνα εαυτού και μέριμνα για τον άλλο: «ν΄απλώσουν τα όρια για συναρπαστικές διασταυρώσεις / ή τουλάχιστον να γίνει πιο ανθρώπινη η μοναξιά».

ΙV. Τα πάθη και οι περιπέτειες του έρωτα και της επιθυμίας.
Η έκθεση στον άλλο και οι αμυντικοί μηχανισμοί- παραθέτω από τη φωτογράφο Ναντίν Γκόλντιν («The Ballad of sexual dependency»): «είναι ένα είδος επικοινωνίας που θεμελιώνεται στην εμπιστοσύνη και στην έκθεση και στο εύτρωτο που δεν μπορεί να εκφραστεί με άλλον τρόπο». Μια σύνθετη διαδικασία αυτογνωσίας τελικά αντανακλάται σε «αντικριστούς καθρέφτες», για να θυμηθώ μια παλιότερη -κατά τη γνώμη μου από τις καλύτερες- συλλογή του Πατρίκιου. Η ανάδυση αίφνης ενός γενναίου συναισθήματος που κάνει το υποκείμενο πιο ευάλωτο : «κι απρόσμενα ένας έρωτας κορυφώνεται σε αγάπη».

V. Η ενδοσκόπηση και η αναζήτηση της αλήθειας. Η πολιτική στράτευση και οι συνέπειές της, που τόσο μέτρησαν στη ζωή και στην ποίηση του Πατρίκιου. Απολογισμός και εξομολόγηση -αναζήτηση ενότητας και σύνθεσης: «Εκεί που συλλογίζεσαι ποιος είσαι και τι έκανες /Εκεί που σκάβεις μέσα σου για άλλη μια φορά».

VI. Οι περιπέτειες των σχέσεων:
φιλία, συντροφικότητα, δυσκολία συνεννόησης. Η προδοσία η απομάκρυνση, οι δικοί μας που έγιναν ξένοι, η δυνατότητα της επιστροφής:

«Εκεί που ξανασκέφτεσαι αν γίνεται οι άνθρωποι να σμίξουν
αν γίνεται να συναντηθούν οι φίλοι που έχουνε ξεκόψει
όχι μόνο στην έξαρση των λυτρωτικών τους οραμάτων
αλλά και μέσα στην τριβή των ατομικών επιδιώξεων»

VII. Η μνήμη, τα τοπία, οι χώροι, οι πόλεις, και πάλι οι άνθρωποι που τα κατοίκησαν και δίνουν υπόσταση στο παρελθόν:

«Εκεί που ανώφελα πασχίζεις να ξαναφτιάξεις
ανθρώπους και βιώματα
σαν μαραγκός που ξαναφτιάχνει παλιά έπιπλα με νέα
υλικά […]
ν΄ ανάψεις με νέα προσανάμματα αισθήσεις που
παλιότερα πυρπόλησαν
ν’ αναστηλώσεις τα ενδόμυχα όπως αναστηλώνουν
τ’ αρχαία μνημεία»

VIII. Η καθημερινότητα με τις μιζέριες, τις μικροχαρές, τα κρυφά θαύματα και τις αγωνίες της ύπαρξης. Όλα έχουν τη θέση τους, το νόημά τους: «Μην πετάξεις τίποτα», όπως τραγούδησε και ο Σαββόπουλος.

«Εκεί […]
που ξάφνου μέσα στην επιπολαιότητα
έχεις μιαν έκλαμψη ευφυίας
Εκεί που σταματάς τα πάντα ενώ τρέχουνε οι προθεσμίες
που περνάς βδομάδες ψάχνοντας τη λέξη που ακριβώς
χρειάζεται
Εκεί που λες όλα αυτά είναι αστεία μπρος στο κυνήγι
του ψωμιού
κι έπειτα βλέπεις ότι χωρίς τις λέξεις τίποτα δεν αποκτά
υπόσταση…»

ΙX. Οι μεταμορφώσεις της ποίησης.
Ή η ποιητολογική διάσταση – η ερμηνεία της συνάντησης με την ποίηση, μέσα από μια εμπειρία επιφάνειας. Το θαύμα που κρύβεται, όχι μόνο στο υψηλό και σπάνιο, αλλά και στο μικρό, ταπεινό ή πολυχρησιμοποιημένο:

Η ποίηση τελικά, μέσα από οβιδιακές μεταμορφώσεις
«σου ψιθυρίζει μυστικά που πρέπει εσύ να εξιχνιάσεις
σου φωτίζει πράγματα που μέναν μυστικά ως τότε».

Η ποίηση που βρίσκει εσένα τον ποιητή, αλλά και εσένα τον αναγνώστη. Σε βρίσκει, σε συναντά με έναν τρόπο που κατ΄ αρχάς φαίνεται τυχαίος, απρόσμενος, απροετοίμαστος και απροϋπόθετος. Φαίνεται πως αυτή η συνάντηση δεν είναι το αποτέλεσμα, ο επιδιωκόμενος στόχος μιας προσπάθειας που διέπεται από τη βούληση και την ενσυνείδητη απόβλεψη, δεν είναι το τέρμα μιας αναζήτησης. Παρά ταύτα συμβαίνει και συμβαίνει κατ' ανάγκην, χωρίς να το επιδιώξει ούτε ο ποιητής ούτε ο αναγνώστης. Η δυνατότητα αυτή της ποίησης, «να σε βρίσκει» είναι εγγενής σε όλο τον κατάλογο των περιστάσεων, δεν είναι δυνατόν να την αποφύγεις. Μια βαθύτερη αιτιότητα φαίνεται να συνδέει τις περιστάσεις του βίου και την συνάντηση με την ποίηση. Παρότι αυτή η αιτιότητα είναι κρυμμένη ή ξεχασμένη, δεν εξαλείφεται, δεν καταργείται.
Η ποίηση ως μέσο αυτογνωσίας, επινόησης του εαυτού και της αλήθειας του πέρα από τις αντιθέσεις, είναι επίσης ένας τρόπος διαλόγου και συνάντησης με τον άλλο. Αυτό το διαλογικό στοιχείο, ο αναστοχασμός και η εξομολόγηση, αυτό που μοιράζεσαι με τον αναγνώστη, και μαζί του συμφιλιώνεσαι μέσα στον απόρρητό σου χώρο είναι και η αποκάλυψη της αλήθειας της ποίησης, «που λέει καθαρά πως ανήκει σε όλους». Στην ωριμότητά του ο Τίτος Πατρίκιος μετακινείται από τα πάθη και τις βεβαιότητες της πρώτης και της δεύτερης νεότητας στον δημιουργικό αναστοχασμό ενός καβαφικού Οδυσσέα. Γιατί τελικά, σε αυτή τη συνάντηση ανάμεσα σε ανθρώπους που κατοικούν ποιητικά στον ίδιο κόσμο, βρίσκει την έκφρασή της η πιο ουσιαστική και αυθεντική συμβίωση. Ή με τα λόγια του Τίτου Πατρίκιου:

«Εκεί πάνω η ποίηση βρίσκει τον καθένα μας».

*Ομιλία που διαβάστηκε στην παρουσίαση της ποιητικής συλλογής του Τίτου Πατρίκιου στις 21 Δεκεμβρίου 2012, στον Ιανό.

 

ΠΗΓΗ:  https://www.facebook.com/kichlipublishing

Οδυσσέας Ελύτης, Ημερολόγιο ενός αθέατου Απριλίου [26]

ΣΑΒΒΑΤΟ, 2 Μ
 
ΠΕΦΤΟΝΤΑΣ Η ΖΩΗ ΜΟΥ (ένα κομμάτι ελάχιστο από τη ζωή μου) πάνω
στη ζωή των άλλων, αφήνει μια τρύπα.

Μπορεί κανείς, εφαρμόζοντας το μάτι του εκεί, να βλέπει στο διηνεκές μια σκούρα θάλασσα κι ένα κορίτσι στ' άσπρα να ίπταται απ' αριστερά δεξιά, και να χάνεται στον αέρα.

ΚΥΡΙΑΚΗ, 3 Μ

ΚΑΠΟΙΑ ΚΑΤΑΠΑΚΤΗ θ' άνοιξε. Πάνε κι έρχονται πλήθη αλλοφύλων με καπέλα πολυγωνικά κι αμφιέσεις ποδήρεις.

Ξάφνου ακούγεται η φωνή μου (αλλ' εγώ δεν μιλώ): ε σεις ωραίες

μου Ρωμαίες la luce onde s' infiora vostra sustanza rimarà con voi etternalmente sì com' ell' è ora?

Κι ύστερ' από κάμποση ώρα, σαν ηχώ, η απόκριση: tu non se' in terra, sì come tu credi...tu non se' in terra...tu non se' in terra...

Οπόταν άρχισαν από πέρα ν' ακούγονται στροφές αλυσίδας, κι οι αιχμές ενός μεγάλου, άγνωστου, περιστρεφόμενου Ζωδιακού να με
περισφίγγουν

Τα βουνά, στο βάθος, πήραν σιγά σιγά να διαλύονται και ν' ανεβαίνουν σαν αναμνήσεις.

Οδυσσέας Ελύτης, Ημερολόγιο ενός αθέατου Απριλίου [25]

ΚΥΡΙΑΚΗ (ΠΑΣΧΑ), 26 

 
ΚΑΘΑΡΗ ΔΙΑΦΑΝΗ ΜΕΡΑ. Φαίνεται ο άνεμος που ακινητεί με τη μορφή βουνού κει κατά τα δυτικά. Κι η θάλασσα με τα φτερά διπλωμένα, πολύ χαμηλά, κάτω από το παράθυρο.

Σου 'ρχεται να πετάξεις ψηλά κι από κει να μοιράσεις δωρεάν την ψυχή σου. Ύστερα να κατεβείς και, θαρραλέα, να καταλάβεις τη θέση στον τάφο που σου ανήκει.

                            
ΚΥΡΙΑΚΗ (ΠΑΣΧΑ), 26 β

                                                  Ασμάτιον

ΑΝΕΜΟΕΣΣΑ ΚΟΡΗ ενήλικη θάλασσα
πάρε το κίτρο που μου 'δωκε ο Κάλβος
δικιά σου η χρυσή    μυρωδιά 

Μεθαύριο θα 'ρθουν τ' άλλα πουλιά

θα 'ναι πάλι ελαφρές των βουνών οι γραμμές

μα βαριά η δική μου    καρδία.

Γιάννης Ρίτσος-Οδυσσέας Ελύτης: Η συνομιλία των δύο ποιητών μέσα από τα ποιήματα των μαθητών του Α1 (Τριήμερο Ποίησης). Υπεύθυνη καθηγήτρια: Κέλλυ Αυγουστίνου, φιλόλογος.

Μεγάλη Πέμπτη

Στίχοι: Νίκος Γκάτσος

Μουσική: Χρήστος Τσιαμούλης
Πρώτη εκτέλεση: Αλκίνοος Ιωαννίδης

Αυτός που κρέμασε τον ήλιο
στο μεσοδόκι τ' ουρανού
κρέμεται σήμερα στο ξύλο
ίλεως, Κύριε, γενού.
Και στ' ασπαλάθια της ερήμου
μια μάνα φώναξε, παιδί μου.

Με τ' Απριλιού τ' αρχαία μάγια
με των δαιμόνων το φιλί
μπήκε στο σπίτι κουκουβάγια
μπήκε κοράκι στην αυλή
κι όλα τ' αγρίμια στο λαγκάδι
πήραν το δρόμο για τον Άδη.

Θα ξανασπείρει καλοκαίρια
στην άγρια παγωνιά του νου
Αυτός που κάρφωσε τ' αστέρια
στην άγια σκέπη τ' ουρανού
κι εγώ κι εσύ, και εμείς κι οι άλλοι
θα γεννηθούμε τότε πάλι.

Αυτά τα κόκκινα σημάδια (Ξυλούρης-Ρίτσος-Λεοντής)

Γιάννης Ρίτσος (γεννήθηκε σαν σήμερα το 1909)

Ο Γιάννης Ρίτσος (Μονεμβασιά 1 Μαΐου 1909 - Αθήνα 11 Νοεμβρίου 1990) ήταν Έλληνας ποιητής. Δημοσίευσε πάνω από εκατό ποιητικές συλλογές και συνθέσεις, εννέα μυθιστορήματα, τέσσερα θεατρικά έργα και μελέτες. Πολλές μεταφράσεις, χρονογραφήματα και άλλα δημοσιεύματα συμπληρώνουν το έργο του.

Βιογραφία

Το 1921 άρχισε να συνεργάζεται με τη «Διάπλαση των Παίδων». Συνείσφερε επίσης ποιήματα στο φιλολογικό παράρτημα της «Μεγάλης Ελληνικής Εγκυκλοπαίδειας» του Πυρσού. Το 1934 εκδόθηκε η πρώτη ποιητική συλλογή του με τίτλο «Τρακτέρ», ενώ ξεκίνησε να δημοσιεύει στον «Ριζοσπάστη» τη στήλη «Γράμματα για το Μέτωπο». Την ίδια χρονιά γίνεται μέλος του ΚΚΕ, στο οποίο παρέμεινε πιστός μέχρι τον θάνατό του. Το 1935 κυκλοφορούν οι «Πυραμίδες», το 1936 ο «Επιτάφιος» και το 1937 «Το τραγούδι της αδελφής μου». Έλαβε ενεργά μέρος στην Εθνική Αντίσταση, ενώ κατά το χρονικό διάστημα 1948-1952 εξορίστηκε σε διάφορα νησιά. Συγκεκριμένα συλλαμβάνεται τον Ιούλιο του 1948 και εξορίζεται στη Λήμνο, κατόπιν στη Μακρόνησο (Μάιος 1949) και το 1950 στον Άγιο Ευστράτιο. Μετά την απελευθέρωσή του τον Αύγουστο του 1952 έρχεται στην Αθήνα και προσχωρεί στην ΕΔΑ. Το 1954 παντρεύεται με την παιδίατρο Γαρυφαλιά (Φαλίτσα) Γεωργιάδη κι ένα χρόνο αργότερα γεννιέται η -μοναδική- κόρη τους Ελευθερία (Έρη). Το 1956, τον ίδιο χρόνο δηλαδή, τιμήθηκε με το Α΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης για τη «Σονάτα του Σεληνόφωτος».
Το 1968 προτάθηκε για το βραβείο Νομπέλ το οποίο δεν πήρε διότι θεωρήθηκε στρατευμένος ποιητής (δηλαδή ήταν μέλος του ΚΚΕ). Το 1975 αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτορας του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και το 1977 τιμήθηκε με το Βραβείο Ειρήνης Λένιν.

Βραβεία

• Πρώτο Κρατικό Βραβείο ποίησης "Η Σονάτα του σεληνόφωτος" (1956)
• Μέγα διεθνές βραβείο ποίησης (Βέλγιο, 1972)
• Διεθνές βραβείο "Γκεόργκι Δημητρώφ" (Βουλγαρία, 1975)
• Mέγα βραβείο ποίησης "Αλφρέ ντε Βινύ" (Γαλλία, 1975)
• Διεθνές βραβείο "Αίτνα-Ταορμίνα" (Ιταλία, 1976)
• "Βραβείο Ειρήνης του Λένιν" (ΕΣΣΔ, 1977)
• Διεθνές βραβείο "Μποντέλο" (1978)

Εργογραφία

Ποιήματα

• «Τρακτέρ », (1934)
• «Πυραμίδες», (1935)
• «Επιτάφιος», (1936)
• «Το τραγούδι της αδελφής μου», (1937)
• «Εαρινή συμφωνία», (1938)
• «Το εμβατήριο του ωκεανού», (1940)
• «Παλιά μαζούρκα σε ρυθμό βροχής», (1943)
• «Δοκιμασία», (1943)
• «Ο σύντροφός μας», (1945)
• «Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο», (1952)
• «Αγρύπνια», (1954)
• «Πρωινό άστρο», (1955)
• «Η σονάτα του σεληνόφωτος», (1956)
• «Χρονικό», (1957)
• «Αποχαιρετισμός», (1957)
• «Χειμερινή διαύγεια», (1957)
• «Πέτρινος χρόνος», (1957)
• «Οι γειτονιές του κόσμου», (1957)
• «Οταν έρχεται ο ξένος», (1958)
• «Ανυπόταχτη πολιτεία», (1958)
• «Η αρχιτεκτονική των δέντρων», (1958)
• «Οι γερόντισσες κ' η θάλασσα», (1959)
• «Υδρία », (1957)
• «Το παράθυρο», (1960)
• «Η γέφυρα», (1960)
• «Ο Μαύρος Αγιος», (1961)
• «Το νεκρό σπίτι», (1962)
• «Κάτω απ' τον ίσκιο του βουνού», (1962)
• «Το δέντρο της φυλακής και οι γυναίκες», (1963)
• «12 ποιήματα για τον Καβάφη», (1963)
• «Μαρτυρίες Α», (1963)
• «Παιχνίδια τ'ουρανού και του νερού», (1964)
• «Φιλοκτήτης», (1965)
• «Ρωμιοσύνη», (1966)
• «Μαρτυρίες Β», (1966)
• «Ορέστης», (1966)
• «Όστραβα», (1967)
• «Πέτρες, Επαναλήψεις, Κιγκλίδωμα», (1972)
• «Η Ελένη», (1972)
• «Χειρονομίες», (1972)
• «Τέταρτη διάσταση», (1972)
• «Η επιστροφή της Ιφιγένειας», (1972)
• «Χρυσόθεμις», (1972)
• «Ισμήνη», (1972)
• «Δεκαοχτώ λιανοτράγουδα της πικρής πατρίδας», (1973)
• «Διάδρομος και σκάλα», (1973)
• «Γκραγκάντα», (1973)
• «Σεπτήρια και Δαφνηφόρια», (1973)
• «Ο αφανισμός της Μήλος», (1974)
• «Υμνος και θρήνος για την Κύπρο», (1974)
• «Καπνισμένο τσουκάλι», (1974)
• «Κωδωνοστάσιο», (1974)
• «Χάρτινα », (1974)
• «Ο τοίχος μέσα στον καθρέφτη», (1974)
• «Η Κυρά των Αμπελιών», (1975)
• «Η τελευταία προ Ανθρώπου Εκατονταετία», (1975)
• «Τα επικαιρικά», (1975)
• «Ημερολόγιο εξορίας», (1975)
• «Μαντατοφόρες», (1975)
• «Θυρωρείο», (1976)
• «Το μακρινό», (1977)
• «Γιγνεσθαι», (1977)
• «Βολιδοσκόπος», (1978)
• Τοιχοκολλητής, (1978)
• Τροχονόμος, (1978)
• Η Πύλη, (1978)
• Το σώμα και το αίμα, (1978)
• Μονεβασιώτισσες, (1978)
• Το τερατώδες αριστούργημα, (1978)
• Φαίδρα, (1978)
• Λοιπόν;, (1978)
• «Το ρόπτρο»,(1978)
• Μια πυγολαμπίδα φωτίζει τη νύχτα, (1978)
• «Γραφή Τυφλού»,(1979)
• Όνειρο καλοκαιρινού μεσημεριού, (1980)
• Διαφάνεια, (1980)
• Πάροδος, (1980)
• Μονόχορδα, (1980)
• «Τα ερωτικά»,(1981)
• Συντροφικά τραγούδια, (1981)
• Υπόκωφα, (1982)
• Μονοβασιά, (1982)
• Το χορικό των σφουγγαράδων, (1983)
• Τειρεσίας, (1983)
• Με το σκούντημα του αγκώνα, (1984)
• Ταναγραίες, (1984)
• «Ανταποκρίσεις», (1987)
• 3Χ111 Τρίστιχα, (1987)
• Αργά πολύ αργά μέσα στη νύχτα, (1991)

Συλλογές

• «Ποιήματα - Α τόμος», (1961)
• «Ποιήματα - Β τόμος», (1961)
• «12 ποιήματα για τον Καβάφη», (1963)
• «Μαρτυρίες - Σειρά 1η», (1963)
• «Ποιήματα - Γ τόμος», (1964)
• «Μαρτυρίες - Σειρά 2η», (1966)
• «Δεκαοχτώ λιανοτράγουδα της πικρής πατρίδας», (1973)
• «Ποιήματα - Δ τόμος», (1975)

Θεατρικά

• «Μια γυναίκα πλάι στη θάλασσα », (1942)
• «Πέρα απ'τον ίσκιο των κυπαρισσιών», (1947)
• «Τα ραβδιά των τυφλών», (1959)
• «Ο λόφος με το συντριβάνι»

Μεταφράσεις

• «Α.Μπλόκ: Οι δώδεκα», (1957)
• «Ανθολογία Ρουμανικής ποίησης», (1961)
• «Αττίλα Γιόζεφ: Ποιήματα», (1963)
• «Μαγιακόφσκι: Ποιήματα», (1964)
• «Ντόρας Γκαμπέ: Εγώ, η μητέρα μου και ο κόσμος», (1965)
• «Ιλία 'Ερεμπουργκ: Το δέντρο», (1966)
• «Ναζίμ Χικμέτ: Ποιήματα», (1966)
• «Ανθολογία Τσέχων και Σλοβάκων ποιητών», (1966)
• «Νικόλας Γκιλλιέν: Ο μεγάλος ζωολογικός κήπος», (1966)
• «Α.Τολστόη : Η γκρινιάρα κατσίκα», (1976)
• «Φ.Φαριάντ: Ονειρα με χαρταετούς και περιστέρια», (1988)
• «Χο τσι Μινχ: Ημερολόγιο της φυλακής»

Ταξιδιωτικά

• «Εντυπώσεις από τη Σοβιετική Ενωση», (1956)
• «Ιταλικό τρίπτυχο», (1982)

Μεταφράσεις του έργου του

• Εκτεταμένη ποιητική απόδοση των έργων του Ρίτσου έχει εκδοθεί (δίγλωσση) στην περσική γλώσσα από τον Πέρση ποιητή Φερεϊντούν Φαριάντ, φίλο του Ρίτσου, που πήρε για την εργασία του αυτή το Ελληνικό Κρατικό Βραβείο Μετάφρασης το 2006.

Οδυσσέας Ελύτης, Ημερολόγιο ενός αθέατου Απριλίου [24]

 Μ. ΣΑΒΒΑΤΟ, 25 
  

ΠΕΡΑΣΤΙΚΗ ΑΠΟ ΤΗ ΧΘΕΣΙΝΗ αϋπνία μου

λίγο, για μια στιγμή, μου χαμογέλασε

η θεούλα με τη μωβ κορδέλα

που από παιδάκι μού κυκλοφοράει τα μυστικά 

Ύστερα χάθηκε πλέοντας δεξιά

να πάει ν' αδειάσει τον κουβά με τ' απορρίμματά μου
-της ψυχής αποτσίγαρα κι αποποιηματάκια-

εκεί που βράζει ακόμη όλο παλιά νεότητα

και αγέρωχο το πέλαγος. 

Μ. ΣΑΒΒΑΤΟ, 25 β 

ΠΑΛΙ ΜΕΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΛΙΑ της θάλασσας το μαύρο 

      εκείνο σύννεφο που ανεβάζει κάπνες
όπως φωνές επάνω από ναυάγιο 

Χαμένοι αυτοί που πιάνονται από τ' Άπιαστα 

Όπως εγώ προχθές του αγίου Γεωργίου ανήμερα
που πήγα να παραβγώ μ' αλόγατα όρθια και θωρακοφόρους
και μου χύθηκε όλη, όξω απ' τη γης, η ερωτοπαθής ψυχή μου.

Κ.Π.Καβάφης, Φωνές

Αυτοβιογραφικό σημείωμα του Κ. Π. Καβάφη

“Είμαι Κωνσταντινουπολίτης την καταγωγήν, αλλά εγεννήθηκα στην Αλεξάνδρεια - σ' ένα σπίτι της οδού Σερίφ· μικρός πολύ έφυγα, και αρκετό μέρος της παιδικής μου ηλικίας το πέρασα στην Αγγλία. Κατόπιν επισκέφθην την χώραν αυτήν μεγάλος, αλλά για μικρόν χρονικόν διάστημα. Διέμεινα και στη Γαλλία. Στην εφηβικήν μου ηλικίαν κατοίκησα υπέρ τα δύο έτη στην Κωνσταντινούπολη. Στην Ελλάδα είναι πολλά χρόνια που δεν επήγα. Η τελευταία μου εργασία ήταν υπαλλήλου εις ένα κυβερνητικόν γραφείον εξαρτώμενον από το υπουργείον των Δημοσίων Έργων της Αιγύπτου. Ξέρω Αγγλικά, Γαλλικά και ολίγα Ιταλικά.”

Κ.Π.Καβάφης (29/4/1863-1933)

Ποιητής της ελληνικής διασποράς, με παγκόσμια ακτινοβολία.
Ο Κωνσταντίνος Καβάφης γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου στις 17 Απριλίου 1863 (29 Απριλίου με το νέο ημερολόγιο). Ήταν το ένατο και τελευταίο παιδί του μεγαλέμπορου βαμβακιού Πέτρου-Ιωάννου Καβάφη, με καταγωγή από την Κωνσταντινούπολη. Ο πατέρας του είχε ζήσει στην Αγγλία και ήταν κάτοχος βρετανικού διαβατηρίου.
Τα πρώτα παιδικά του χρόνια τα πέρασε στη γενέτειρά του, στην αριστοκρατική οδό Σερίφ, μέσα σ’ ένα πλούσιο περιβάλλον με Γάλλο παιδαγωγό και Αγγλίδα τροφό. Με τον θάνατο του πατέρα του το 1870 αρχίζει η παρακμή της οικογένειάς του. Δύο χρόνια αργότερα, η μητέρα του Χαρίκλεια Καβάφη (το γένος Φωτιάδη) υποχρεώνεται να φύγει από την Αλεξάνδρεια και να μετακομίσει με τα παιδιά της, πρώτα στο Λονδίνο και μετά στο Λίβερπουλ.
Στα έξι χρόνια της διαμονής του στην Αγγλία ο νεαρός Κωνσταντίνος θα μάθει σε βάθος την Αγγλική γλώσσα και θα καλλιεργήσει την έμφυτη ροπή του προς τα Γράμματα. Το 1878 η οικογένειά του αντιμετωπίζει εκ νέου οικονομικά προβλήματα, εξαιτίας της Κρίσης του 1873 και επιστρέφει στην Αλεξάνδρεια. Ο δεκαπενταετής Κωνσταντίνος μελετά κατ’ οίκον και το 1881 συνεχίζει τις σπουδές του στο εμπορικό λύκειο Ο Ερμής, που ιδρύεται εκείνη τη χρονιά από τον Κωνσταντίνο Παπαζή.
Τον επόμενο χρόνο, η οικογένειά του θα μετακομίσει εκ νέου, αυτή τη φορά στην Κωνσταντινούπολη, εξαιτίας των εθνικιστικών ταραχών στην Αίγυπτο, που καθιστά επισφαλή τη θέση των Ευρωπαίων. Ο αγγλικός στόλος βομβαρδίζει την Αλεξάνδρεια και η οικία Καβάφη γίνεται παρανάλωμα του πυρός. Η οικογένειά του θα φιλοξενηθεί επί τριετία από τον παππού του Γεωργάκη Φωτιάδη.

Την περίοδο της παραμονής του στην Πόλη εκδηλώνονται οι πρώτες συστηματικές προσπάθειές του στην ποίηση. Η ατμόσφαιρα και το τοπίο της φαίνεται να τον εμπνέουν και αυτό διαπιστώνεται στα ποιήματά του Ο Βεϊζαδές προς την ερωμένη του (1884), Dünya Güzeli (1884), Νιχώρι (1885) και το πρώτο του πεζό Μια νυξ στο Καλντέρι (1884).Πάντως, το πρώτο κείμενο που σώζεται στο αρχείο του γράφτηκε το 1882. Πρόκειται για ένα ημερολόγιο σε αγγλική γλώσσα, με τον τίτλο Constantipoliad-En Epic (Κωνσταντινοπουλιάς - Ένα έπος), στο οποίο περιγράφονται οι προετοιμασίες για την αναχώρηση της οικογένειας από την Αλεξάνδρεια, το πολεμικό κλίμα των ημερών εκείνων και το ταξίδι ως την Κωνσταντινούπολη.
Τον Οκτώβριο του 1885 επιστρέφει στην Αλεξάνδρεια, μαζί με τη μητέρα του και τα δυο αδέλφια του, Αλέξανδρο και Παύλο, αφού πήραν αποζημίωση για τις καταστροφές του 1882. Μία από τις πρώτες αποφάσεις του είναι να αποκτήσει την ελληνική υπηκοότητα. Αρχίζει να εργάζεται πρώτα ως δημοσιογράφος και στη συνέχεια ως μεσίτης στο Χρηματιστήριο Βάμβακος. Το 1889 προσλαμβάνεται αρχικά ως άμισθος γραμματέας στην Υπηρεσία Αρδεύσεων και από το 1892 ως έμμισθος υπάλληλος, θέση στην οποία θα παραμείνει έως το 1922, φθάνοντας στον βαθμό του υποτμηματάρχη.
Το 1891 θεωρείται σημαντική χρονιά για τον Καβάφη. Εκδίδει το πρώτο αξιόλογο ποίημά του (Κτίσται) και δημοσιεύει μερικά από τα σπουδαιότερα πεζά κείμενά του (Ολίγα περί στιχουργίας, Ο Σακεσπήρος περί της ζωής, Ο καθηγητής Βλάκη περί της νεοελληνικής και δύο κείμενα για τα Ελγίνεια).
Από το 1893 έως το τέλος του αιώνα γράφει μερικά από τα σημαντικότερα ποιήματά του, όπως τα: Κεριά (1893), Τείχη (1896), Περιμένοντας τους Βαρβάρους (1899). Το 1896 συνεργάζεται με την εφημερίδα Phere d’ Alexandrie. O δημοσιογράφος και συγγραφέας Γεώργιος Τσοκόπουλος τον χαρακτηρίζει «Σκεπτικιστής, φιλοσοφικός, μελαγχολικός, με ειρωνική πικρία». Τον επόμενο χρόνο επισκέπτεται το Παρίσι και το Λονδίνο.
Το 1899 φεύγει από τη ζωή η μητέρα του Χαρίκλεια, την οποία υπεραγαπούσε. Είχαν προηγηθεί οι θάνατοι του παιδικού του φίλου Μικέ Ράλλη (1889), του αδελφού του Πέτρου-Ιωάννη (1891) και του παππού του Γεωργάκη Φωτιάδη (1896).

To 1902 ταξιδεύει για πρώτη φορά στην Ελλάδα και συγκεκριμένα την Αθήνα, όπου γνωρίζεται με τους ομοτέχνους του Γρηγόριο Ξενόπουλο και Ιωάννη Πολέμη. Σε μια επιστολή του αναφέρει ότι στην Αθήνα αισθανόταν, όπως ένας πιστός που πηγαίνει προσκυνητής στη Μέκκα. Τον επόμενο χρόνο επισκέπτεται και πάλι την Αθήνα, ενώ στις 30 Νοεμβρίου της ίδιας χρονιάς ο Ξενόπουλος γράφει στο περιοδικό Παναθήναια το ιστορικό άρθρο Ένας Ποιητής, που αποτελεί την πρώτη εγκωμιαστική παρουσίαση του καβαφικού έργου στο ελλαδικό κοινό. Το 1904 θα γράψει ένα από τα σπουδαιότερα ποιήματά του, το Περιμένοντας τους Βαρβάρους. Το 1905 επισκέπτεται για τρίτη φορά την Αθήνα για την κηδεία του αδελφού του Αλέξανδρου.Τον Δεκέμβριο του 1907 εγκαθίσταται στο σπίτι της οδού Λέψιους 10, όπου και θα περάσει το υπόλοιπο της ζωής του, δημιουργώντας το σημαντικότερο τμήμα του έργου του. Η φήμη του διαρκώς εξαπλώνεται και στο διαμέρισμά του τον επισκέπτονται προσωπικότητες της λογοτεχνίας από την Ελλάδα και το εξωτερικό, όπως ο φουτουριστής Τομάσο Μαρινέτι, ο Αντρέ Μαλρό, ο Νίκος Καζαντζάκης, ο Κώστας Ουράνης και η Μυρτιώτισσσα.
Το 1911 θα γράψει το περίφημο ποίημά του Ιθάκη. Το 1914 γνωρίζεται με τον σπουδαίο Άγγλο μυθιστοριογράφο Έντουαρντ Μόργκαν Φόρστερ και συνδέεται μαζί του με φιλία. Πέντε χρόνια αργότερα, ο Φόρστερ θα συστήσει τον Καβάφη στο αγγλικό κοινό.
Το 1917 γνωρίζεται με τον Αλέκο Σεγκόπουλο, κατ’ άλλους νόθο γιο του, κατ’ άλλους ερωτικό του σύντροφο, πάντως μετέπειτα γενικό κληρονόμο του. Τον Απρίλιο του 1922 παραιτείται από την Υπηρεσία Αρδεύσεων για να αφοσιωθεί στο ποιητικό του έργο. «Επιτέλους απελευθερώθηκα από αυτό το μισητό πράγμα», γράφει κάπου. Τον επόμενο χρόνο πεθαίνει ο τελευταίος εν ζωή αδελφός του, ο Τζον Καβάφης, ο οποίος υπήρξε ο πρώτος θαυμαστής και μεταφραστής του έργου του.
Το 1926 η κυβέρνηση του δικτάτορα Πάγκαλου του απονέμει το παράσημο του Φοίνικος, διάκριση την οποία ο ποιητής αποδέχεται, υποστηρίζοντας ότι «το παράσημο μού το απένειμε η Ελληνική Πολιτεία, γι’ αυτό και το κρατώ». Το 1930 αρχίζει να υποφέρει από τον λάρυγγά του. Οι γιατροί διαπιστώνουν καρκίνο. Ο Καβάφης δεν μπορεί να μιλήσει και το 1932 υποβάλλεται σε τραχειοτομία στην Αθήνα.
Το 1933 επιστρέφει στην Αλεξάνδρεια, με την υγεία του διαρκώς να χειροτερεύει. Στις αρχές Απριλίου μεταφέρεται στο Ελληνικό Νοσοκομείο και στις 2 το πρωί της 29ης Απριλίου ο ποιητής αφήνει την τελευταία του πνοή, σε ηλικία 70 ετών.

Οδυσσέας Ελύτης, Ημερολόγιο ενός αθέατου Απριλίου [23]

Μ. ΠΕΜΠΤΗ, 23

ΜΕΡΑ ΤΡΕΜΑΜΕΝΗ όμορφη σαν νεκροταφείο
με κατεβασιές ψυχρού ουρανού
 
Γονατιστή Παναγία κι αραχνιασμένη

Τα χωματένια πόδια μου    άλλοτε

(Πολύ νέος ή και ανόητα όμορφος θα πρέπει να ήμουν)

Οι και δύο και τρεις ψυχές που δύανε

Γέμιζαν τα τζάμια ηλιοβασίλεμα.

Μ. ΠΕΜΠΤΗ, 23 β

ΣΩΣΤΟΣ ΘΕΟΣ. Όμως κι αυτός έπινε το φαρμάκι του
γουλιά γουλιά καθώς του είχε ταχθεί
εωσότου ακούστηκε η μεγάλη έκρηξη.

Χάθηκαν τα βουνά. Και τότε αλήθεια φάνηκε
πίσω από το πελώριο πηγούνι ο κύλικας

Κι αργότερα οι νεκροί μες στους ατμούς, εκτάδην.
                           
Μ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 24

ΣΑΝ ΝΑ ΜΟΝΟΛΟΓΩ, σωπαίνω.

Ίσως και να 'μαι σε κατάσταση βοτάνου ακόμη
φαρμακευτικού ή φιδιού μιας κρύας Παρασκευής

Ή μπορεί και ζώου από κείνα τα ιερά
με τ' αυτί το μεγάλο γεμάτο ήχους βαρείς
και θόρυβο μεταλλικό από θυμιατήρια.
                            
Μ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 24 β
                                                            Αντίς για όνειρο

ΠΕΝΘΙΜΟΣ ΠΡΑΟΣ ΟΥΡΑΝΟΣ μες στο λιβάνι 

αναθρώσκουν παλαιές Μητέρες ορθές σαν κηροπήγια
τυφεκιοφόροι νεοσύλλεκτοι σε ανάπαυση
μικρά σκάμματα ορθογώνια, ραντιστήρια, νάρκισσοι.

Σαν να 'μαι λέει, ο θάνατος ο ίδιος αλλ'

ακόμη νέος αγένειος που μόλις ξεκινά

κι ακούει πρώτη φορά μέσα στο θάμβος των κεριών

το «δεύτε λάβετε τελευταίον ασπασμόν».

Το κορίτσι που μισούσε τα βιβλία...

Παγκόσμια ημέρα του βιβλίου και των πνευματικών δικαιωμάτων (23 Απριλίου)

Η 23η Απριλίου καθιερώθηκε ως Ημέρα του Βιβλίου και των Πνευματικών Δικαιωμάτων από την UNESCO το 1995. Ο λόγος που επιλέχθηκε η συγκεκριμένη ημέρα για να προστεθεί άλλη μία Παγκόσμια Ημέρα στη Μεγάλη Λίστα Με Τις Παγκόσμιες Ημέρες Για Τα Πάντα Όλα μας φέρνει στη Βαρκελώνη: εκεί, από τα μεσαιωνικά χρόνια, ο Άι Γιωργης, ο Sant Jordi, προστάτης της Καταλονίας, γιορταζόταν κάπως σαν τον Άγιο Βαλεντίνο, με ανταλλαγή τριαντάφυλλων μεταξύ των ερωτευμένων. Κι αυτό γιατί ο θρύλος λέει πως ο Άι Γιώργης σκότωσε τον δράκο για να σώσει μια πριγκίπισσα — και, αφού την έσωσε, της χάρισε ένα κόκκινο τριαντάφυλλο, το οποίο έκοψε από την τριανταφυλλιά που φύτρωσε εκεί που χύθηκε το αίμα του δράκου.
Γύρω στα 1923, κάποιος βιβλιοπώλης σκέφτηκε να εκμεταλλευτεί την περίσταση και να λανσάρει το βιβλίο τρόπον τινά ως ρόδο, ως σύμβολο (ή σκοτεινό αντικείμενο) του πόθου. Τα πρώτα χρόνια, αυτή η (νέα) παράδοση ήθελε τους άντρες να χαρίζουν στις γυναίκες τριαντάφυλλα κι εκείνες να τους ανταποδίδουν με ένα βιβλίο: Ένα ρόδο για τον έρωτα, ένα βιβλίο για πάντα — η όμορφη αυτή φράση, που συνοψίζει την τελετουργία της ημέρας, μας θυμίζει το εφήμερο του έρωτα σε αντιδιαστολή με τη διαχρονικότητα της λογοτεχνίας. Σιγά σιγά, καθιερώθηκε η ανταλλαγή βιβλίων. Έτσι, κάθε 23 Απριλίου, η Ράμπλα γεμίζει πάγκους ανθοπωλών και βιβλιοπωλών.

Ο πονηρός βιβλιοπώλης του 1923 δεν είχε μόνο καλή έμπνευση αλλά και ισχυρά επιχειρήματα: στις 23 Απριλίου 1616 πέθανε ο Μιγκέλ ντε Θερβάντες. Την ίδια ημέρα πέθανε και ο Ουίλιαμ Σαίξπηρ — ο οποίος είχε επίσης γεννηθεί στις 23 Απριλίου 1564. Η σύμπτωση είναι όντως αξιοπερίεργη (και πολύ βολική για τους βιβλιοπώλες της Βαρκελώνης και την UNESCO) πλην όμως υπάρχει τεχνικό πρόβλημα: στις αρχές του 17ου αιώνα, όταν πέθαναν οι δύο μεγάλοι λογοτέχνες, οι χώρες τους ακολουθούσαν διαφορετικό ημερολόγιο: στην Ισπανία ίσχυε το Γρηγοριανό και στην Αγγλία το Ιουλιανό. Έτσι, στην πραγματικότητα, ο Σαίξπηρ πέθανε έντεκα ημέρες μετά τον Θερβάντες.
Ανεξαρτήτως του δολίου βιβλιοπώλη και της υπόπτου προχειρότητας της UNESCO, η 23η Απριλίου είναι η Ημέρα του Βιβλίου και γιορτάζεται σε πολλά μέρη με ανταλλαγές και δωρεές βιβλίων και άλλα βιβλιοφιλικά happening.


Κείμενο του Γιώργου Τσακνιά (διασκευασμένο)
Αρχικό κείμενο:  http://dimartblog.wordpress.com/2013/04/23/books-and-roses-sant-jordi/

Οδυσσέας Ελύτης, Ημερολόγιο ενός αθέατου Απριλίου [22]

Μ.ΔΕΥΤΕΡΑ, 20 
 
ΚΑΤΑΚΟΠΟΣ από τις ουράνιες περιπέτειες, έπεσα τις πρωινές ώρες να κοιμηθώ.

Στο τζάμι, με κοίταζε η παλαιά Σελήνη, φορώντας την προσωπίδα του Ήλιου.
                            
Μ. ΤΡΙΤΗ, 21 

ΜΟΛΙΣ ΣΗΜΕΡΑ βρήκα το θάρρος και ξεσκέπασα το κηπάκι σαν φέρετρο. Με πήραν κατάμουτρα οι μυρωδιές, λεμόνι, γαρίφαλο. 

Ύστερα παραμέρισα τα χρόνια, τα φρέσκα πέταλα και να: η μητέρα μου, μ' ένα μεγάλο άσπρο καπέλο και το παλιό χρυσό ρολόι της
κρεμασμένο στο στήθος. 

Θλιμμένη και προσεκτική. Πρόσεχε κάτι ακριβώς πίσω από μένα. 

Δεν πρόφτασα να γυρίσω να δω, γιατί λιποθύμησα. 


Μ. ΤΕΤΑΡΤΗ, 22 

ΟΛΟΕΝΑ ΟΙ ΚΑΚΤΟΙ ΜΕΓΑΛΩΝΟΥΝ κι ολοένα οι άνθρωποι ονειρεύονται
σαν να 'ταν αιώνιοι. Όμως το μέσα μέρος του Ύπνου έχει όλο φαγωθεί και μπορείς τώρα να ξεχωρίσεις καθαρά τι σημαίνει κείνος ο
μαύρος όγκος που σαλεύει 

Ο λίγες μέρες πριν ακόμη μόλις αναστεναγμός

Και τώρα μαύρος αιώνας.

Οδυσσέας Ελύτης, Ημερολόγιο ενός αθέατου Απριλίου [21]

ΚΥΡΙΑΚΗ, 19 

ΓΑΛΗΝΗ ΣΑΝ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ που λείπουνε όλοι σ' ένα δωμάτιο που του αφαίρεσα τα αισθήματα. 

Πλανιέται κάποια πιθανότητα θανάτου υπέροχου με σκαλιστές επάνω στο γυαλί ορχιδέες.
Βοή σε απόσταση μηνών ακόμη, αλλά διακρίνονται ήδη τα ρουθούνια κόκκινα που πολύ
θέλουν ποτέ πια να μην είσαι.
                            
ΚΥΡΙΑΚΗ, 19 β

ΦΤΑΝΟΝΤΑΣ ΤΟ ΒΑΠΟΡΙ μεγάλωσε κι έφραξε το λιμάνι. Καμιά κίνηση στα καταστρώματα. Ίσως να μεταφέρει τα καινούρια μεσάνυχτα, συμπαγή και συσκευασμένα. Ίσως και μια μόνο ψυχή, λεπτή σαν καπνό και αναγνωρίσιμη από την οσμή του καμένου. 

Όπως και να 'ναι, υπάρχουν πολλά ζώα που δεν έσωσε ακόμη να βγουν από την Κιβωτό και δείχνουν αδημονία. Ως και το πλήθος που κατακλύζει το μουράγιο και ρίχνει ανήσυχα βλέμματα, σιγά σιγά συνειδητοποιεί ότι το παν εξαρτάται από μια στιγμή - 

τη στιγμή ακριβώς που, μόλις πας να την αδράξεις, χάνεται.
                           
ΚΥΡΙΑΚΗ, 19 γ 

ΑΣΠΡΑ ΣΠΑΣΜΕΝΑ τ' ουρανού μέσα στη νύχτα πάω μ' από κοντά τον σκύλο της σελήνης μου. 

 Κάποιος άγνωστος Γαβριήλ μου κάνει νοήματα
-Σύμφωνοι, θα πεθάνουμε όλοι μας· άλλα προς τι;

Ψηλά κοιτάω σαν άστρο το βορινό παράθυρο
που το ξεχάσανε ανοιχτό και μ' αναμμένο φως.

Οι άλλοι κοιμούνται ή προσωρινά ή αιώνια
ύπτιοι, με το πρόσωπο ακάλυπτο στον ουρανό.

Πάω μ' από κοντά τις μετρημένες μέρες μου
-Σύμφωνοι, ναι· αλλ' η ζωή αυτή δεν έχει τέλος...